<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant" xml:id="T77n2429">
<teiHeader>
    <fileDesc>
        <titleStmt>
            <title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1 聲字實相義</title>
            <author></author>
            <respStmt>
                <resp>Electronic Version by</resp>
                <name>CBETA</name>
            </respStmt>
        </titleStmt>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <charDecl>
      
      </charDecl>
    </encodingDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<lb ed="T" n="0401c04"/><span class="tx"><anchor n="0401c0404" xml:id="0AA4C0401c0404"></anchor>聲字實相義</span>
<lb ed="T" n="0401c05"/>
<lb ed="T" n="0401c06"/><span class="tx">一叙意　二釋名體義　三問答</span>
<lb ed="T" n="0401c07"/><span class="tx">初叙意者。夫如來說法必藉文字。文字所在</span>
<lb ed="T" n="0401c08"/><span class="tx">六塵其體。六塵之本法佛三密卽是也。平等</span>
<lb ed="T" n="0401c09"/><span class="tx">三密遍法界而常恒。五智四身具十界而</span>
<lb ed="T" n="0401c10"/><span class="tx">無缺悟者號大覺。迷者名衆生。衆生癡暗</span>
<lb ed="T" n="0401c11"/><span class="tx">無由自覺。如來加持示其歸趣。歸趣之本</span>
<lb ed="T" n="0401c12"/><span class="tx">非名敎不立。名敎之興非聲字不成。聲</span>
<lb ed="T" n="0401c13"/><span class="tx">字分明而實相顯所謂聲字實相者。卽是法</span>
<lb ed="T" n="0401c14"/><span class="tx">佛平等之三密衆生本有之曼荼也故。大日</span>
<lb ed="T" n="0401c15"/><span class="tx">如來說此聲字實相之義。驚彼衆生長眠之</span>
<lb ed="T" n="0401c16"/><span class="tx">耳。若顯若密。或内或外。所有敎法誰不由</span>
<lb ed="T" n="0401c17"/><span class="tx">此門戸。今憑大師之提撕抽出此義。後之</span>
<lb ed="T" n="0401c18"/><span class="tx">學者尤研心遊意而已。叙大意竟</span>
<lb ed="T" n="0401c19"/><span class="tx">次釋名體義此亦分二。一釋名。二出體義</span>
<lb ed="T" n="0401c20"/><span class="tx">初釋名者。内外風氣纔發必響名曰聲也。響</span>
<lb ed="T" n="0401c21"/><span class="tx">必由聲。聲則響之本也。聲發不虛。必表物</span>
<lb ed="T" n="0401c22"/><span class="tx">名號曰字也。名必招體。名之實相。聲字實</span>
<lb ed="T" n="0401c23"/><span class="tx">相三種區別名義。又四大相觸音響必應名</span>
<lb ed="T" n="0401c24"/><span class="tx">曰聲也。五音･八音･七例･八轉。皆悉待聲</span>
<lb ed="T" n="0401c25"/><span class="tx">起。聲之詮名必由文字。文字之起本之六</span>
<lb ed="T" n="0401c26"/><span class="tx">塵。六塵文字如下釋若約六離合釋。由</span>
<lb ed="T" n="0401c27"/><span class="tx">聲有字。字則聲之字。依主得名。若謂實相</span>
<lb ed="T" n="0401c28"/><span class="tx">由聲字顯。則聲字之實相。亦依主得名。若</span>
<lb ed="T" n="0401c29"/><span class="tx">謂聲必有字。聲則能有。字則所有。能有字</span>
<lb ed="T" n="0401c30"/><span class="tx">財則有財得名。聲字必有實相。實相必有</span>
<lb ed="T" n="0402a01"/><span class="tx">聲字。互相能所則得名如上。若言聲外無</span>
<lb ed="T" n="0402a02"/><span class="tx">字。字則聲持業釋。若言聲字外無實相。聲</span>
<lb ed="T" n="0402a03"/><span class="tx">字則實相亦如上名。此義大日經疏中具說。</span>
<lb ed="T" n="0402a04"/><span class="tx">臨文可知。若噵聲字實相極相迫近不得</span>
<lb ed="T" n="0402a05"/><span class="tx">避遠。並隣近得名。若噵聲字假而不及理。</span>
<lb ed="T" n="0402a06"/><span class="tx">實相幽寂而絶名。聲字與實相異。聲空響</span>
<lb ed="T" n="0402a07"/><span class="tx">而無詮。字上下長短而爲文。聲將字異。</span>
<lb ed="T" n="0402a08"/><span class="tx">並相違立名。帶數闕無。如上五種名中。相</span>
<lb ed="T" n="0402a09"/><span class="tx">違約淺略釋。持業･隣近據深祕釋。餘二通</span>
<lb ed="T" n="0402a10"/><span class="tx">二釋　二釋體義又二。初引證。後釋之。初</span>
<lb ed="T" n="0402a11"/><span class="tx">引證者。問曰。今依何經成立此義。答。據</span>
<lb ed="T" n="0402a12"/><span class="tx">大日經有明鑒。彼經何說。其經法身如來說</span>
<lb ed="T" n="0402a13"/><span class="tx">偈頌曰</span>
<lb ed="T" n="0402a14"/><span class="tx">等正覺眞言　言名成立相如因陀羅宗　　　　</span>
<lb ed="T" n="0402a15"/><span class="tx">　　　　諸義利成就　有増加法句　本名行相應</span>
<lb ed="T" n="0402a16"/><span class="tx">問。此頌顯何義答。此有顯密二意。顯句</span>
<lb ed="T" n="0402a17"/><span class="tx">義者。如疏家釋。密義中又有重重橫竪深</span>
<lb ed="T" n="0402a18"/><span class="tx">意。故頌中引喩說如因陀羅宗諸義利成就。</span>
<lb ed="T" n="0402a19"/><span class="tx">因陀羅者亦具顯密義顯義云。帝釋異名。諸</span>
<lb ed="T" n="0402a20"/><span class="tx">義利成就者。天帝自造聲論。能於一言具</span>
<lb ed="T" n="0402a21"/><span class="tx">含衆義。故引以爲證。世間智慧猶尙如此。</span>
<lb ed="T" n="0402a22"/><span class="tx">何況如來於法自在耶。若作祕密釋者。一</span>
<lb ed="T" n="0402a23"/><span class="tx">一言･一一名･一一成立。各能具無邊義理。</span>
<lb ed="T" n="0402a24"/><span class="tx">諸佛菩薩起無量身雲。三世常說一一字義</span>
<lb ed="T" n="0402a25"/><span class="tx">猶尙不能盡･何況凡夫乎。今且示一隅耳。</span>
<lb ed="T" n="0402a26"/><span class="tx">頌初等正覺者。平等法佛之身密是也。此</span>
<lb ed="T" n="0402a27"/><span class="tx">是身密其數無量。如卽身義中釋。此身密則</span>
<lb ed="T" n="0402a28"/><span class="tx">實相也。次眞言者。則是聲。聲則語密。次言</span>
<lb ed="T" n="0402a29"/><span class="tx">名者。卽是字也。因言名顯。名卽字故。是則一</span>
<lb ed="T" n="0402b01"/><span class="tx">偈中聲字實相而已。若約一部中顯斯義。</span>
<lb ed="T" n="0402b02"/><span class="tx">且就大日經釋。此經中所說諸尊眞言卽是</span>
<lb ed="T" n="0402b03"/><span class="tx">聲也。阿字門等諸字門及字輪品等卽是字。</span>
<lb ed="T" n="0402b04"/><span class="tx">無相品及說諸尊相文並是實相。復次約一</span>
<lb ed="T" n="0402b05"/><span class="tx">字中釋此義者。且梵本初阿字開口呼時。</span>
<lb ed="T" n="0402b06"/><span class="tx">有阿聲卽是聲。阿聲呼何名。表法身名字。</span>
<lb ed="T" n="0402b07"/><span class="tx">卽是聲字也。法身有何義。所謂法身者。諸</span>
<lb ed="T" n="0402b08"/><span class="tx">法本不生義。卽是實相。已聞經證。請釋其</span>
<lb ed="T" n="0402b09"/><span class="tx">體義。頌曰</span>
<lb ed="T" n="0402b10"/><span class="tx">　　　　五大皆有響　十界具言語　　　　</span>
<lb ed="T" n="0402b11"/><span class="tx">　　　　六塵悉文字　法身是實相</span>
<lb ed="T" n="0402b12"/><span class="tx">釋曰。頌文分四。初一句竭聲體。次頌極眞</span>
<lb ed="T" n="0402b13"/><span class="tx">妄文字。三盡内外文字。四窮實相。初謂五</span>
<lb ed="T" n="0402b14"/><span class="tx">大者。一地大。二水大。三火大。四風大。五空</span>
<lb ed="T" n="0402b15"/><span class="tx">大。此五大具顯密二義。顯五大者如常釋。</span>
<lb ed="T" n="0402b16"/><span class="tx">密五大者五字五佛及海會諸尊是。五大義</span>
<lb ed="T" n="0402b17"/><span class="tx">者如卽身義中釋。此内外五大悉具聲響。一</span>
<lb ed="T" n="0402b18"/><span class="tx">切音聲不離五大。五大卽是聲之本體。音響</span>
<lb ed="T" n="0402b19"/><span class="tx">則用。故曰五大皆有響。次十界具言語者。謂</span>
<lb ed="T" n="0402b20"/><span class="tx">十界者。一一切佛界。二一切菩薩界。三一切</span>
<lb ed="T" n="0402b21"/><span class="tx">緣覺界。四一切聲聞界。五一切天界。六一切</span>
<lb ed="T" n="0402b22"/><span class="tx">人界。七一切阿修羅界。八一切傍生界。九</span>
<lb ed="T" n="0402b23"/><span class="tx">一切餓鬼界。十一切捺落迦界。自外種種界</span>
<lb ed="T" n="0402b24"/><span class="tx">等攝天鬼及傍生趣中盡。華嚴及金剛頂理</span>
<lb ed="T" n="0402b25"/><span class="tx">趣釋經有十界文。此十界所有言語皆由聲</span>
<lb ed="T" n="0402b26"/><span class="tx">起。聲有長短高下音韻屈曲。此名文。文由</span>
<lb ed="T" n="0402b27"/><span class="tx">名字。名字待文。故諸訓釋者云文卽字者。</span>
<lb ed="T" n="0402b28"/><span class="tx">蓋取其不離相待耳。此則内聲文字也。此文</span>
<lb ed="T" n="0402b29"/><span class="tx">字且有十別。上文十界差別是。此十種文字</span>
<lb ed="T" n="0402c01"/><span class="tx">眞妄云何。若約竪淺深釋則九界妄也。佛界</span>
<lb ed="T" n="0402c02"/><span class="tx">文字眞實。故經云眞語者･實語者･如語者･</span>
<lb ed="T" n="0402c03"/><span class="tx">不誑語者･不異語者。此五種言梵云曼荼羅。</span>
<lb ed="T" n="0402c04"/><span class="tx">此一言中具五種差別故。龍樹名祕密語。此</span>
<lb ed="T" n="0402c05"/><span class="tx">祕密語則名眞言也。譯者取五中一種翻</span>
<lb ed="T" n="0402c06"/><span class="tx">耳。此眞言詮何物。能呼諸法實相不謬不</span>
<lb ed="T" n="0402c07"/><span class="tx">妄。故名眞言。其眞言云何呼諸法名。雖云</span>
<lb ed="T" n="0402c08"/><span class="tx">眞言無量差別。極彼根源不出大日尊海</span>
<lb ed="T" n="0402c09"/><span class="tx">印三昧王眞言。彼眞言王云何。金剛頂及大</span>
<lb ed="T" n="0402c10"/><span class="tx">日經所說字輪字母等是也。彼字母者。梵書</span>
<lb ed="T" n="0402c11"/><span class="tx">阿字等乃至呵字等是。此阿字等則法身如</span>
<lb ed="T" n="0402c12"/><span class="tx">來一一名字密號也。乃至天龍鬼等亦具此</span>
<lb ed="T" n="0402c13"/><span class="tx">名。名之根本法身爲根源。從彼流出稍轉</span>
<lb ed="T" n="0402c14"/><span class="tx">爲世流布言而已。若知實義則名眞言。不</span>
<lb ed="T" n="0402c15"/><span class="tx">知根源名妄語。妄語則長夜受苦。眞言則</span>
<lb ed="T" n="0402c16"/><span class="tx">拔苦與樂。譬如藥毒迷悟損益不同問曰。</span>
<lb ed="T" n="0402c17"/><span class="tx">龍猛所說五種言說<span style="font-size:8">ト</span>今所說二種言說。如何</span>
<lb ed="T" n="0402c18"/><span class="tx">相攝答。相夢妄無始者屬妄攝。如義則屬</span>
<lb ed="T" n="0402c19"/><span class="tx">眞實攝。已說眞妄文字竟次釋内外文字</span>
<lb ed="T" n="0402c20"/><span class="tx">相頌文六塵悉文字者。謂六塵者。一色塵。二</span>
<lb ed="T" n="0402c21"/><span class="tx">聲塵。三香塵。四味塵。五觸塵。六法塵。此六</span>
<lb ed="T" n="0402c22"/><span class="tx">塵各有文字相。初色塵字義差別云何。頌曰｣</span>
<lb ed="T" n="0402c23"/><span class="tx">　　　　顯形表等色　内外依正具　　　　</span>
<lb ed="T" n="0402c24"/><span class="tx">　　　　法然隨緣有　能迷亦能悟</span>
<lb ed="T" n="0402c25"/><span class="tx">釋曰。頌文分四。初一句擧色差別。次句表</span>
<lb ed="T" n="0402c26"/><span class="tx">内外色互爲依正。三顯法爾隨緣二種所生。</span>
<lb ed="T" n="0402c27"/><span class="tx">四說此種種色於愚者爲毒於智者爲藥</span>
<lb ed="T" n="0402c28"/><span class="tx">初句顯形表等色者。此有三別。一顯色。二</span>
<lb ed="T" n="0402c29"/><span class="tx">形色。三表色。一顯色者五大色是。法相家說</span>
<lb ed="T" n="0403a01"/><span class="tx">四種色不立黑色。依大日經立五大色五</span>
<lb ed="T" n="0403a02"/><span class="tx">大色者。一黃色。二白色。三赤色四黑色。五</span>
<lb ed="T" n="0403a03"/><span class="tx">青色。是五大色名爲顯色。是五色卽是五</span>
<lb ed="T" n="0403a04"/><span class="tx">大色。如次配知。影光明闇雲煙塵霧及空一</span>
<lb ed="T" n="0403a05"/><span class="tx">顯色亦名顯色。又若顯了眼識所行名顯色。</span>
<lb ed="T" n="0403a06"/><span class="tx">此色具好惡俱異等差別。大日經云心非青</span>
<lb ed="T" n="0403a07"/><span class="tx">黃赤白紅紫水精色非明非闇。此遮心非顯</span>
<lb ed="T" n="0403a08"/><span class="tx">色。次形色者。謂長短麁細正不正高下是。</span>
<lb ed="T" n="0403a09"/><span class="tx">又方圓三角半月等是也。又若色積集長短</span>
<lb ed="T" n="0403a10"/><span class="tx">等分別相是也。大日經疏云心非長非短非</span>
<lb ed="T" n="0403a11"/><span class="tx">圓非方者。此遮心非形色。三表色者。謂</span>
<lb ed="T" n="0403a12"/><span class="tx">取捨屈申行住坐臥是。又卽此積集色生滅</span>
<lb ed="T" n="0403a13"/><span class="tx">相續由變異因。於先生處不復重生轉於</span>
<lb ed="T" n="0403a14"/><span class="tx">異處。或無間或有間。或近或遠差別生。或</span>
<lb ed="T" n="0403a15"/><span class="tx">卽於此處變異生是。又業用爲作轉動差別</span>
<lb ed="T" n="0403a16"/><span class="tx">是名表色。大日經云心非男非女者。亦遮</span>
<lb ed="T" n="0403a17"/><span class="tx">心非表色。是亦通顯形色。又云云何自知</span>
<lb ed="T" n="0403a18"/><span class="tx">心。謂或顯色或形色。若色受想行識。若我若</span>
<lb ed="T" n="0403a19"/><span class="tx">我所。若能執若所執中求不可得者。此明顯</span>
<lb ed="T" n="0403a20"/><span class="tx">形表色之名。顯形如文可知。自下卽是表色</span>
<lb ed="T" n="0403a21"/><span class="tx">也。取捨業用爲作等故。如是一切顯形表</span>
<lb ed="T" n="0403a22"/><span class="tx">色是眼所行。眼境界。眼識所行眼識境界眼</span>
<lb ed="T" n="0403a23"/><span class="tx">識所緣。意識所行意識境界意識所緣。名之</span>
<lb ed="T" n="0403a24"/><span class="tx">差別。如是差別卽是文字也。各各相則是文</span>
<lb ed="T" n="0403a25"/><span class="tx">故。各各文則有各各名字。故名文字。此是</span>
<lb ed="T" n="0403a26"/><span class="tx">三種色文字。或分二十種差別。前所謂十</span>
<lb ed="T" n="0403a27"/><span class="tx">界依正色差別故。瑜伽論云。今當先說色</span>
<lb ed="T" n="0403a28"/><span class="tx">聚諸法問一切諸法生皆從自種而起。云</span>
<lb ed="T" n="0403a29"/><span class="tx">何說諸大種能生所造色耶。云何造色依</span>
<lb ed="T" n="0403b01"/><span class="tx">彼。彼所建立。彼所任持。彼所長養耶答。</span>
<lb ed="T" n="0403b02"/><span class="tx">由一切内外大種及所造色種子皆悉依附</span>
<lb ed="T" n="0403b03"/><span class="tx">内相續心。乃至諸大種子未生諸大以來。</span>
<lb ed="T" n="0403b04"/><span class="tx">造色種子終不能生造色。要由彼生造色</span>
<lb ed="T" n="0403b05"/><span class="tx">方從自種子生。是故說彼能生造色。由彼</span>
<lb ed="T" n="0403b06"/><span class="tx">生爲前導故。由此道理說諸大種爲彼生</span>
<lb ed="T" n="0403b07"/><span class="tx">因。云何造色依於彼耶。由造色生已不離</span>
<lb ed="T" n="0403b08"/><span class="tx">大種處而轉故。云何彼所建立。由大種損</span>
<lb ed="T" n="0403b09"/><span class="tx">益彼同安危故。云何彼所任持。由隨大種</span>
<lb ed="T" n="0403b10"/><span class="tx">等量不壞故。云何彼所長養。由因飮食睡</span>
<lb ed="T" n="0403b11"/><span class="tx">眠修習梵行三摩地等。依彼造色倍復増廣</span>
<lb ed="T" n="0403b12"/><span class="tx">故。說大種爲彼長養因。如是諸大種望所</span>
<lb ed="T" n="0403b13"/><span class="tx">造色有五種作用應知。復次於色聚中曾</span>
<lb ed="T" n="0403b14"/><span class="tx">無極微生。若從自種生時唯聚集生。或細</span>
<lb ed="T" n="0403b15"/><span class="tx">或中或大。又非極微集成色聚。但由覺慧</span>
<lb ed="T" n="0403b16"/><span class="tx">分析諸色。極量邊際分別。假立以爲極微。</span>
<lb ed="T" n="0403b17"/><span class="tx">又色聚亦有方分極微亦有方分。然色聚有</span>
<lb ed="T" n="0403b18"/><span class="tx">分非極微。何以故。由極微卽是分。此是</span>
<lb ed="T" n="0403b19"/><span class="tx">聚色所有。非極微復有餘極微。是故極微</span>
<lb ed="T" n="0403b20"/><span class="tx">非有分相。又不相離有二種。一同處不相</span>
<lb ed="T" n="0403b21"/><span class="tx">離。謂大種極微與色香味觸等。於無根處</span>
<lb ed="T" n="0403b22"/><span class="tx">有離根者。於有根處有有根者。是名同處</span>
<lb ed="T" n="0403b23"/><span class="tx">不相離。二和雜不相離。謂卽此大種極微與</span>
<lb ed="T" n="0403b24"/><span class="tx">餘聚集能造所造色處俱故。是名和雜不相</span>
<lb ed="T" n="0403b25"/><span class="tx">離。又此遍滿聚色應知。如種種物石磨爲</span>
<lb ed="T" n="0403b26"/><span class="tx">末以水和合互不相離。非如胡麻緑豆粟</span>
<lb ed="T" n="0403b27"/><span class="tx">稗等聚。又一切所造色皆卽依止大種處不</span>
<lb ed="T" n="0403b28"/><span class="tx">過大種處量。乃至大種所據處所諸所造色</span>
<lb ed="T" n="0403b29"/><span class="tx">還卽據此。由此因緣說所造色依於大種。</span>
<lb ed="T" n="0403c01"/><span class="tx">卽以此義說諸大種名爲大種。由此大種</span>
<lb ed="T" n="0403c02"/><span class="tx">其性大故。爲種生故。又於諸色聚中略有</span>
<lb ed="T" n="0403c03"/><span class="tx">十四種事。謂地水火風色聲香味觸及眼等</span>
<lb ed="T" n="0403c04"/><span class="tx">五根。唯除意所行色</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">又立十種色。具</span>
<lb ed="T" n="0403c05"/><span class="tx">如彼說。如是種種色差別卽是文字也。又</span>
<lb ed="T" n="0403c06"/><span class="tx">以五色書阿字等亦名色文字。又彩畫種</span>
<lb ed="T" n="0403c07"/><span class="tx">種有情非情亦名色文字。錦繍綾羅等亦是</span>
<lb ed="T" n="0403c08"/><span class="tx">色文字也。法華華嚴智度等亦具說種種色</span>
<lb ed="T" n="0403c09"/><span class="tx">差別。然不出内外十界等。如是色等差別</span>
<lb ed="T" n="0403c10"/><span class="tx">是名色文字。此是文字於愚能著能愛。發</span>
<lb ed="T" n="0403c11"/><span class="tx">貪瞋癡等種種煩惱。具造十惡五逆等故。</span>
<lb ed="T" n="0403c12"/><span class="tx">頌曰能迷。於智則能觀因緣。不取不捨。</span>
<lb ed="T" n="0403c13"/><span class="tx">能建立種種法界曼荼羅。作廣大佛事業。上</span>
<lb ed="T" n="0403c14"/><span class="tx">供諸佛。下利衆生。自利利他因茲圓滿。</span>
<lb ed="T" n="0403c15"/><span class="tx">故曰能悟。次内外依正具者。此亦有三。一</span>
<lb ed="T" n="0403c16"/><span class="tx">明内色具顯形等三。二明外色亦具三色。</span>
<lb ed="T" n="0403c17"/><span class="tx">三明内色非定内色。外色非定外色。互爲</span>
<lb ed="T" n="0403c18"/><span class="tx">依正。言内色者有情。外色者器界。經云。</span>
<lb ed="T" n="0403c19"/><span class="tx">佛身不思議。國土悉在中。又一毛示現多刹</span>
<lb ed="T" n="0403c20"/><span class="tx">海。一一毛現悉亦然。如是普周於法界。又</span>
<lb ed="T" n="0403c21"/><span class="tx">一毛孔内難思刹。等微塵數種種住。一一</span>
<lb ed="T" n="0403c22"/><span class="tx">皆有遍照尊。在衆會中宣妙法於一塵中。</span>
<lb ed="T" n="0403c23"/><span class="tx">大小刹種種差別如塵數。一切國土所有塵</span>
<lb ed="T" n="0403c24"/><span class="tx">一一塵中佛皆入。今依此等文明知。佛身</span>
<lb ed="T" n="0403c25"/><span class="tx">及衆生身大小重重。或以虛空法界爲身</span>
<lb ed="T" n="0403c26"/><span class="tx">量。或以不可說不可說佛刹爲身量。乃至</span>
<lb ed="T" n="0403c27"/><span class="tx">以十佛刹一佛刹一微塵爲身量。如是大</span>
<lb ed="T" n="0403c28"/><span class="tx">小身土互爲内外。互爲依正。此内外依正</span>
<lb ed="T" n="0403c29"/><span class="tx">中必具顯形表色。故曰内外依正具。法然</span>
<lb ed="T" n="0404a01"/><span class="tx">隨緣有者。如上。顯形等色。或法然所成。謂</span>
<lb ed="T" n="0404a02"/><span class="tx">法佛依正是。大日經曰。爾時大日世尊入於</span>
<lb ed="T" n="0404a03"/><span class="tx">等至三昧。卽時諸佛國土地平如掌。五寶</span>
<lb ed="T" n="0404a04"/><span class="tx">間錯。八功德水芬馥盈滿。無量衆鳥。鴛鴦</span>
<lb ed="T" n="0404a05"/><span class="tx">鵝鵠出和雅音。時華雜樹敷榮間列。無量樂</span>
<lb ed="T" n="0404a06"/><span class="tx">器自然諧韻。其聲微妙人所樂聞。無量菩</span>
<lb ed="T" n="0404a07"/><span class="tx">薩隨福所感宮室殿堂意生之座。如來信解</span>
<lb ed="T" n="0404a08"/><span class="tx">願力所生。法界幖幟大蓮華王出現。如來法</span>
<lb ed="T" n="0404a09"/><span class="tx">界性身安住其中。此文現顯何義。謂有二</span>
<lb ed="T" n="0404a10"/><span class="tx">義。一明法佛法爾身土。謂法界性身法界幖</span>
<lb ed="T" n="0404a11"/><span class="tx">幟故。二明隨緣顯現。謂菩薩隨福所感及如</span>
<lb ed="T" n="0404a12"/><span class="tx">來信解願力所生故。謂大日尊者。梵云摩</span>
<lb ed="T" n="0404a13"/><span class="tx">訶毘盧遮那佛陀。大毘盧遮那佛者。是乃法</span>
<lb ed="T" n="0404a14"/><span class="tx">身如來也。法身依正則法爾所成。故曰法然</span>
<lb ed="T" n="0404a15"/><span class="tx">有。若謂報佛亦名大日尊。故曰信解願力</span>
<lb ed="T" n="0404a16"/><span class="tx">所生。又云時彼如來一切支分無障閡力。從</span>
<lb ed="T" n="0404a17"/><span class="tx">十智力信解所生無量形色莊嚴之相。此文</span>
<lb ed="T" n="0404a18"/><span class="tx">明報佛身土。若謂應化佛或名大日尊應化</span>
<lb ed="T" n="0404a19"/><span class="tx">光明普照法界。故得此名。故經云或名釋</span>
<lb ed="T" n="0404a20"/><span class="tx">迦或名毘盧遮那。大日經云無數百千俱胝</span>
<lb ed="T" n="0404a21"/><span class="tx">那由他劫。六度等功德所資長身。此明應</span>
<lb ed="T" n="0404a22"/><span class="tx">化佛行願身土。若謂等流身亦名大日尊。分</span>
<lb ed="T" n="0404a23"/><span class="tx">有此義故。經云卽時出現者。此文明等</span>
<lb ed="T" n="0404a24"/><span class="tx">流身暫現速隱。身旣有。土豈無乎。此明等</span>
<lb ed="T" n="0404a25"/><span class="tx">流身身及土。上所說依正土並通四種身。若</span>
<lb ed="T" n="0404a26"/><span class="tx">約竪義有大小麁細。若據橫義平等平等</span>
<lb ed="T" n="0404a27"/><span class="tx">一。如是身及土並有法爾隨緣二義。故曰</span>
<lb ed="T" n="0404a28"/><span class="tx">法然隨緣有。如是諸色皆悉具三種色互</span>
<lb ed="T" n="0404a29"/><span class="tx">爲依正此且約佛邊釋。若約衆生邊釋亦</span>
<lb ed="T" n="0404b01"/><span class="tx">復如是。若謂衆生亦有本覺法身。與佛平</span>
<lb ed="T" n="0404b02"/><span class="tx">等。此身此土法然有而已。三界六道身及與</span>
<lb ed="T" n="0404b03"/><span class="tx">土隨業緣有。是名衆生隨緣。又經云。染彼</span>
<lb ed="T" n="0404b04"/><span class="tx">衆生界以法界味。味則色義。如加沙味。此</span>
<lb ed="T" n="0404b05"/><span class="tx">亦明法然色。如是内外諸色。於愚爲毒。於</span>
<lb ed="T" n="0404b06"/><span class="tx">智爲藥。故曰能迷亦能悟。如是法爾隨緣</span>
<lb ed="T" n="0404b07"/><span class="tx">種種色等。能造所造云何。能生則五大五色。</span>
<lb ed="T" n="0404b08"/><span class="tx">所生則三種世間。此是三種世間有無邊差</span>
<lb ed="T" n="0404b09"/><span class="tx">別。是名法然隨緣文字。已釋色塵文竟</span>
<lb ed="T" n="0404b10"/><span class="tx">聲字實相義</span>
</body>
<back>
    <cb:div type="taisho-notes">
    <head>大正 校註</head>
    <note n="0401c0404" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0AA4C0401c0404">＜原＞德川時代刊本</note>
    </cb:div>
</back>
</text>
</TEI>
